HostingViet | Công ty Cổ phần Công nghệ số Thiên Quang

Crawl là gì? Những điều cần phải biết về Crawl website

Tin tức | 2026-01-22 16:24:46+07

Crawl là gì?

Crawl (thu thập dữ liệu) là quá trình các công cụ tìm kiếm (search engines) sử dụng bot hoặc crawler (hay còn gọi là spider) để tự động truy cập, đọc, tự di chuyển qua các liên kết và thu thập dữ liệu (bao gồm HTML, văn bản, hình ảnh, video, PDF, CSS, JavaScript…) từ các trang web trên Internet. Dữ liệu này được phân tích nhằm hiểu cấu trúc và nội dung trang, từ đó chuẩn bị cho bước lập chỉ mục (indexing) và xếp hạng kết quả tìm kiếm trên Google và các công cụ tìm kiếm khác.

Sau khi hoàn tất quá trình crawl, dữ liệu sẽ được lập chỉ mục (index), giúp công cụ tìm kiếm truy xuất và hiển thị kết quả phù hợp khi người dùng tìm kiếm. Nhờ đó, website không chỉ được phát hiện mà còn có cơ hội được đánh giá và xếp hạng trên trang kết quả tìm kiếm, đóng vai trò quan trọng trong chiến lược SEO tổng thể.

Tác dụng của quá trình Crawl web

Như đã đề cập trong phần định nghĩa, Crawl Web là nền tảng cốt lõi giúp công cụ tìm kiếm khai thác và tổ chức dữ liệu trên Internet. Trong bối cảnh Internet không ngừng mở rộng với hàng tỷ trang web và hàng trăm nghìn nội dung mới được tạo ra mỗi ngày, việc tiếp cận thông tin chính xác trở thành một thách thức lớn.

Tóm lại, Crawl Web giữ vai trò then chốt trong hệ sinh thái tìm kiếm: giúp thu thập thông tin toàn diện, cập nhật liên tục, tối ưu kết quả tìm kiếm và tiết kiệm đáng kể thời gian, công sức cho người dùng khi tra cứu thông tin trên Internet.

Quá trình Crawl của các công cụ tìm kiếm

Để hiểu rõ vai trò của Crawl trong SEO, trước tiên cần nắm được cách quá trình này vận hành và thu thập dữ liệu từ các trang web trên Internet.

Quá trình tìm kiếm và lựa chọn trang web để tải về 

Trong Crawl Web, quá trình tìm kiếm và lựa chọn trang web để tải về được thực hiện theo một chuỗi bước logic và có kiểm soát. Quy trình này bắt đầu từ việc phát hiện trang web, xác định mức độ ưu tiên, đánh giá độ sâu thu thập, lựa chọn trang phù hợp, tiến hành tải và lưu trữ dữ liệu, sau đó duy trì và cập nhật thông tin đã thu thập.

Phân tích cấu trúc trang web

Phân tích cấu trúc trang web được thực hiện thông qua nhiều bước nhằm giúp web crawler hiểu rõ cách website được xây dựng và tổ chức. Quy trình này bao gồm phân tích cấu trúc HTML, CSS và JavaScript, xác định mối liên kết giữa các trang, đánh giá độ sâu website cũng như xác lập mức độ ưu tiên của từng phần tử trên trang.

Quá trình phân tích này đóng vai trò quan trọng, giúp crawler thu thập dữ liệu chính xác và hiệu quả hơn.

Lưu trữ và phân tích dữ liệu thu thập trong Crawl Web

Lưu trữ và phân tích dữ liệu thu thập được là một bước then chốt, quyết định khả năng khai thác và sử dụng thông tin một cách hiệu quả. Quá trình này được triển khai theo nhiều giai đoạn nhằm đảm bảo dữ liệu có giá trị, dễ quản lý và sẵn sàng cho phân tích chuyên sâu.

Phân biệt Crawl và Scrap

Crawl và Scrap là hai thuật ngữ thường bị nhầm lẫn, tuy nhiên trên thực tế, chúng khác nhau rõ rệt về mục tiêu, phạm vi và cách thức triển khai. Cụ thể là:

Tiêu chí

Crawl

Scrap

Mục tiêu

Khám phá, thu thập và lập chỉ mục các trang web mới, tạo nền tảng dữ liệu cho công cụ tìm kiếm.

Thu thập dữ liệu cụ thể từ website để phục vụ các mục đích sử dụng riêng.

Phạm vi

Rộng, bao gồm toàn bộ website và hệ thống liên kết nội bộ.

Hẹp, chỉ tập trung vào một hoặc một số phần tử dữ liệu nhất định trên trang.

Loại dữ liệu

Liên kết, tiêu đề, thẻ meta description, nội dung văn bản và các yếu tố SEO khác.

Dữ liệu có thể trích xuất từ HTML như giá sản phẩm, thông tin chi tiết, đánh giá, …

Công cụ sử dụng

Bot của công cụ tìm kiếm như Googlebot, Bingbot.

Thư viện và công cụ lập trình như BeautifulSoup, Scrapy, Selenium.

Tần suất thực hiện

Diễn ra thường xuyên và liên tục để cập nhật dữ liệu mới.

Phụ thuộc vào nhu cầu người dùng, có thể thực hiện một lần hoặc lặp lại nhiều lần.

Xử lý dữ liệu trùng lặp

Cần loại bỏ dữ liệu trùng lặp hoặc dư thừa để đảm bảo tính chính xác và giá trị thông tin.

Không bắt buộc xử lý trùng lặp do dữ liệu thường được thu thập có chọn lọc và theo mục tiêu cụ thể.

 

Có thể thấy rằng, Crawl phục vụ cho hệ thống tìm kiếm và SEO ở quy mô lớn, trong khi Scrap tập trung vào việc khai thác dữ liệu cụ thể cho các mục đích riêng lẻ. Việc phân biệt rõ hai khái niệm này sẽ giúp bạn lựa chọn đúng phương pháp phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình Crawl của công cụ tìm kiếm

Quá trình Crawl của công cụ tìm kiếm không diễn ra ngẫu nhiên mà chịu tác động bởi nhiều yếu tố kỹ thuật và nội dung khác nhau trên website. Do đó để website được các công cụ tìm kiếm như Google Bot thu thập dữ liệu hiệu quả, bạn cần tập trung tối ưu những yếu tố quan trọng sau:

Chất lượng hosting và tốc độ tải trang

Hosting đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo crawler có thể truy cập website ổn định. Máy chủ kém chất lượng, thường xuyên xảy ra tình trạng chậm tải hoặc lỗi timeout sẽ khiến Googlebot giảm tần suất crawl, thậm chí tạm dừng thu thập dữ liệu. 

Trên thực tế, website có thời gian tải khoảng 2 giây thường được ưu tiên hơn so với các trang mất 5 - 6 giây để hiển thị. Bên cạnh đó, tốc độ tải trang còn ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm người dùng và thứ hạng SEO.

Phân bổ Crawl Budget hợp lý

Google Bot không crawl toàn bộ website cùng một lúc mà chỉ thu thập một số lượng URL nhất định dựa trên mức độ ưu tiên, hay còn gọi là Crawl Budget. Với những website có nhiều trang nhưng nội dung chưa được tối ưu, Google có thể bỏ qua các trang ít giá trị, khiến khả năng được index và xếp hạng bị hạn chế.

Việc tối ưu tốt các yếu tố trên sẽ giúp Googlebot crawl website hiệu quả hơn, từ đó cải thiện khả năng hiển thị và hiệu suất SEO tổng thể.

Cấu trúc nội dung và Internal Link

Hệ thống Internal Link được xây dựng rõ ràng và logic giúp crawler dễ dàng di chuyển giữa các trang trong website. Khi các nội dung liên quan không được liên kết với nhau, Google sẽ gặp khó khăn trong việc xác định mối quan hệ chủ đề cũng như trang nào cần được ưu tiên xếp hạng. 

Ví dụ, trong một bài blog, việc chèn liên kết đến các bài viết liên quan không chỉ hỗ trợ crawler hiểu rõ cấu trúc nội dung mà còn cải thiện đáng kể trải nghiệm người dùng.

Backlink và độ uy tín của website

Backlink vẫn là một trong những tín hiệu quan trọng để đánh giá mức độ uy tín của website. Các liên kết đến từ những trang web lớn, cùng lĩnh vực sẽ giúp crawler xác định độ tin cậy và giá trị nội dung của trang. Những website sở hữu nhiều backlink chất lượng thường được ưu tiên crawl trước. 

Chẳng hạn, khi bài viết của bạn được các trang báo uy tín như VNExpress hoặc Vietnamnet trỏ link, Googlebot sẽ có xu hướng quay lại thu thập dữ liệu thường xuyên hơn.

Tần suất cập nhật nội dung

Bên cạnh đó, Google luôn ưu tiên hiển thị thông tin mới và có giá trị cho người dùng. Do đó, các website cập nhật nội dung đều đặn thường được Googlebot ghé thăm với tần suất cao hơn. Yếu tố này đặc biệt quan trọng đối với website tin tức, blog hoặc các trang cần duy trì tính thời sự của nội dung.

URL thân thiện và tối ưu SEO

URL thân thiện là những đường dẫn ngắn gọn, dễ đọc và phản ánh đúng nội dung trang, ví dụ www.example.com/tin-tuc-seo-onpage thay vì các URL chứa nhiều tham số như index.php?id=12345. Tối ưu URL không chỉ hỗ trợ SEO mà còn giúp crawler hiểu rõ chủ đề trang. 

Bên cạnh đó, thẻ Canonical được sử dụng để xác định URL chính trong trường hợp một nội dung có nhiều đường dẫn khác nhau, từ đó hạn chế lỗi Duplicate Content và cải thiện hiệu quả crawl.

XML Sitemap và robots.txt

Tệp XML Sitemap đóng vai trò như bản đồ dẫn đường, giúp crawler nhanh chóng phát hiện và ưu tiên các trang quan trọng trên website. Trong khi đó, robots.txt cho phép kiểm soát phạm vi truy cập của bot, ngăn crawler thu thập những khu vực không cần thiết nhằm tối ưu Crawl Budget. 

Ví dụ, bạn có thể chặn thư mục /admin/ trong robots.txt nhưng vẫn cho phép crawler truy cập các trang sản phẩm hoặc trang bán hàng chủ lực.

Nội dung trùng lặp và lỗi kỹ thuật

Ngoài ra, các vấn đề kỹ thuật như nội dung trùng lặp hoặc lỗi 404 có thể làm gián đoạn quá trình crawling. Khi crawler thường xuyên gặp lỗi 404 hoặc nhiều URL trỏ đến cùng một nội dung, hiệu quả thu thập dữ liệu sẽ bị ảnh hưởng. Do đó, việc xử lý lỗi 404 kịp thời và sử dụng thẻ canonical để chỉ định URL chuẩn là cần thiết nhằm hỗ trợ crawler và cải thiện khả năng xếp hạng.

Các công cụ Crawl phổ biến hiện nay

Tùy theo nhu cầu sử dụng, bạn có thể lựa chọn nhiều công cụ Crawl phổ biến hiện nay để thu thập và phân tích dữ liệu website hiệu quả hơn, bao gồm:

Googlebot của Google

Googlebot là chương trình robot do Google phát triển, có nhiệm vụ thu thập dữ liệu từ các website và cập nhật vào hệ thống dữ liệu tìm kiếm của Google. Quá trình Googlebot hoạt động đóng vai trò quan trọng đối với cả nhà phát triển web và chuyên gia SEO, cụ thể:

Bingbot của Bing

Bingbot là thành phần cốt lõi trong hệ thống tìm kiếm của Bing, chịu trách nhiệm thu thập và xử lý dữ liệu nhằm cung cấp kết quả tìm kiếm chính xác, đáng tin cậy cho người dùng. Bingbot đảm nhiệm các chức năng chính sau:

Yandexbot của Yandex

Yandexbot là thành phần quan trọng trong hệ thống tìm kiếm của Yandex, đóng vai trò thu thập và xử lý dữ liệu nhằm mang đến kết quả tìm kiếm chính xác, đáng tin cậy cho người dùng. Các nhiệm vụ chính của Yandexbot bao gồm:

Nhờ Yandexbot, Yandex có thể liên tục cải thiện chất lượng tìm kiếm và cung cấp kết quả phù hợp với nhu cầu tra cứu của người dùng.

Screaming Frog SEO Spider

Đây là một công cụ SEO được sử dụng rộng rãi, chuyên thực hiện việc crawl website nhằm thu thập và phân tích dữ liệu phục vụ cho tối ưu hóa công cụ tìm kiếm. Công cụ này cho phép kiểm tra toàn diện các yếu tố quan trọng như hệ thống liên kết, metadata, cấu trúc URL cùng nhiều khía cạnh kỹ thuật khác của website.

Với khả năng cung cấp dữ liệu chi tiết và phân tích chuyên sâu, Screaming Frog SEO Spider giúp chuyên gia SEO nhanh chóng phát hiện các vấn đề kỹ thuật, cải thiện hiệu suất website và tối ưu khả năng xếp hạng trên công cụ tìm kiếm một cách hiệu quả và có hệ thống.

Diffbot

Diffbot là một công cụ hiện đại chuyên tự động hóa quá trình thu thập và trích xuất dữ liệu từ website, nổi bật nhờ việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích và hiểu nội dung web. Khác với các crawler truyền thống, Diffbot có khả năng nhận diện, phân loại chính xác các thành phần trên trang như văn bản, hình ảnh, video hay biểu đồ.

Nhờ khả năng chuyển đổi dữ liệu web thành dữ liệu có cấu trúc, Diffbot hỗ trợ hiệu quả cho nhiều mục đích sử dụng khác nhau, từ phân tích dữ liệu, nghiên cứu thị trường đến phát triển các ứng dụng công nghệ chuyên sâu.

Apache Nutch

Công cụ tiếp theo tôi muốn mang đến là Apache Nutch. Đây được xem là một công cụ crawling mã nguồn mở, được phát triển nhằm phục vụ việc thu thập và xử lý dữ liệu từ các website. Nhờ tính linh hoạt cao và khả năng tùy biến mạnh mẽ, Apache Nutch thường được ứng dụng trong các dự án tìm kiếm tùy chỉnh, cho phép người dùng cấu hình hệ thống phù hợp với từng mục tiêu và yêu cầu cụ thể.

Heritrix

Đây là công cụ web crawling mã nguồn mở, được phát triển nhằm phục vụ các tổ chức lưu trữ web và các dự án bảo tồn nội dung số. Với khả năng thu thập dữ liệu website ở quy mô lớn và toàn diện, Heritrix giúp lưu trữ nội dung web phục vụ cho mục đích nghiên cứu, phân tích và bảo tồn giá trị lịch sử của Internet.

Một số lỗi khiến Googlebot không thể Crawl trang web của bạn

Trong quá trình tối ưu SEO, có nhiều lỗi kỹ thuật khiến Googlebot gặp khó khăn khi thu thập dữ liệu website. Dưới đây là những lỗi phổ biến cần đặc biệt lưu ý:

Nội dung bị chặn sau biểu mẫu đăng nhập

Khi người dùng buộc phải đăng nhập, điền biểu mẫu hoặc hoàn thành khảo sát trước khi truy cập nội dung, Googlebot sẽ không thể tiếp cận và crawl các trang được bảo vệ này. Điều này khiến nội dung không được lập chỉ mục và không xuất hiện trên kết quả tìm kiếm.

Hiển thị nội dung bằng phương tiện không phải văn bản

Sử dụng hình ảnh, video, GIF hoặc các định dạng đa phương tiện khác để hiển thị nội dung văn bản cần được index có thể gây hạn chế cho crawler. Dù công cụ tìm kiếm đã cải thiện khả năng nhận diện hình ảnh, nhưng vẫn không đảm bảo hiểu chính xác nội dung. Vì vậy, nên bổ sung văn bản trực tiếp trong mã HTML để hỗ trợ quá trình crawl và lập chỉ mục hiệu quả hơn.

Lỗi điều hướng website ảnh hưởng đến quá trình Crawl

Kiến trúc thông tin thiếu rõ ràng

Kiến trúc thông tin là cách tổ chức và gắn nhãn nội dung trên website nhằm hỗ trợ người dùng và công cụ tìm kiếm dễ dàng tiếp cận thông tin. Một kiến trúc hiệu quả cần mang tính trực quan, giúp người dùng nhanh chóng điều hướng và tìm thấy nội dung mà không cần mất nhiều thời gian suy nghĩ. Khi cấu trúc thông tin kém rõ ràng, Googlebot cũng gặp khó khăn trong việc hiểu mối quan hệ giữa các trang, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả crawl và index.

Thiếu sơ đồ trang web (XML Sitemap)

Sơ đồ trang web là tập hợp các URL quan trọng, giúp công cụ tìm kiếm dễ dàng khám phá và lập chỉ mục nội dung trên website. Một trong những cách hiệu quả để đảm bảo Google nhận diện đúng các trang ưu tiên là xây dựng XML Sitemap theo tiêu chuẩn và gửi tệp này thông qua Google Search Console. Dù sitemap không thể thay thế hoàn toàn một hệ thống điều hướng hợp lý nhưng nó đóng vai trò hỗ trợ crawler tiếp cận đầy đủ và nhanh chóng các trang quan trọng trên website.

Giúp công cụ tìm kiếm biết cách crawl trang web của bạn

Trong trường hợp bạn sử dụng Google Search Console hoặc cú pháp site:domain.com để kiểm tra index và nhận thấy một số trang quan trọng chưa được lập chỉ mục, trong khi các trang ít giá trị lại xuất hiện trên kết quả tìm kiếm, tệp robots.txt có thể được sử dụng để hướng dẫn Googlebot cách crawl website hiệu quả hơn.

Tệp robots.txt được đặt tại thư mục gốc của website (ví dụ: yourdomain.com/robots.txt), cho phép bạn chỉ định rõ những khu vực mà công cụ tìm kiếm nên hoặc không nên thu thập dữ liệu. Ngoài ra, thông qua các chỉ thị cụ thể, robots.txt còn hỗ trợ kiểm soát tốc độ crawl, giúp tối ưu tài nguyên website và đảm bảo Googlebot tập trung vào những trang thực sự quan trọng.

Tạo hoặc chỉnh sửa tệp robots.txt

Tệp robots.txt cần được đặt tại thư mục gốc của website để công cụ tìm kiếm có thể truy cập và đọc nội dung. Với tên miền example.com, tệp này sẽ có địa chỉ:

Trong trường hợp website chưa có robots.txt, bạn hoàn toàn có thể tạo mới. Đây chỉ là một tệp văn bản thuần túy, được đặt tên đúng chuẩn là robots.txt, dùng để thiết lập các chỉ dẫn crawl cho công cụ tìm kiếm.

Cách Googlebot xử lý tệp robots.txt

Googlebot phản hồi với tệp robots.txt theo những nguyên tắc rõ ràng trong quá trình crawl website:

Cách Chặn Google crawl các dữ liệu nhạy cảm trên website

Bạn muốn chặn Google crawl những nội dung không cần thiết hoặc nhạy cảm trên website để tối ưu hiệu quả SEO? Dưới đây là các phương pháp phổ biến mà bạn có thể tham khảo:

Sử dụng robots.txt để kiểm soát crawling

Tệp robots.txt được đặt tại thư mục gốc của website, chứa các chỉ dẫn dành cho bot của công cụ tìm kiếm về những khu vực được phép hoặc không được phép thu thập dữ liệu. Việc cấu hình robots.txt hợp lý giúp bảo vệ các thông tin nhạy cảm, đồng thời tối ưu hóa quá trình crawl.

Bên cạnh đó, robots.txt còn cho phép kiểm soát tốc độ thu thập dữ liệu, giúp giảm tải cho máy chủ và cải thiện hiệu suất website. Khi Googlebot phát hiện tệp robots.txt, nó sẽ tuân thủ các chỉ dẫn để crawl nội dung một cách hợp lý, đảm bảo các trang quan trọng được ưu tiên lập chỉ mục và có cơ hội xếp hạng tốt hơn trên kết quả tìm kiếm.

Tối ưu Crawl Budget

Crawl Budget là khái niệm dùng để chỉ số lượng URL mà Googlebot có thể thu thập dữ liệu trong một khoảng thời gian nhất định trước khi tạm dừng. Để tối ưu hiệu quả crawl và đảm bảo Googlebot tập trung vào những trang có giá trị, bạn cần lưu ý các điểm sau:

Tính năng tham số URL trong Google Search Console

Tham số URL là các đoạn ký tự được thêm vào URL gốc nhằm tạo ra những phiên bản khác nhau của cùng một nội dung trang web. Các tham số này thường dùng để lọc, sắp xếp hoặc theo dõi dữ liệu.

Ví dụ, khi mua sắm trên Shopee, bạn có thể lọc sản phẩm theo giá, màu sắc hoặc kích cỡ thông qua các tham số URL. Tương tự, tính năng tham số URL trong Google Search Console cho phép bạn hướng dẫn Googlebot cách xử lý những tham số này, nên thu thập dữ liệu hay bỏ qua khi lập chchưa được lập chỉ mụcỉ mục.

Vậy là trên đây HostingViet đã giải thích rõ cho bạn crawl là gì, cách nó hoạt động và những thông tin quan trọng xoay quanh quá trình này.


Bài viết khác


Xem phiên bản đầy đủ